Yaz mevsiminde vatandaşlar mangal keyfi yaparken, Eskişehir’in Seyitgazi ilçesindeki bir tesiste çalışan üreticiler her yıl nisan ve eylül ayları ortasında odun kömürü üretimi yapıyor.
Oldukça zahmetli olan odun kömürü üretimi, meşe ağaçlarının 4-5 defa işlenmesi ile yapılıyor.
YOĞUN MESAİ HARCIYORLAR
“VATANDAŞ BUNUN KEYFİNİ SÜRÜYOR, BİZ İSE ZAHMETİNİ ÇEKİYORUZ”
Yılın 5 ayı üretimde olduklarını söyleyen 61 yaşındaki Nevzat Altıntaş şu tabirleri kullandı:
Odunu dışarıdan getiriyoruz, burada kömür yapıyoruz. 3-4 kuyu var; 2 kuyu dışarıda, 2 kuyuda topraklama yapıyoruz. Onlarla birlikte ayda yaklaşık 35-40 ton kömür üretiliyor. Vatandaş bunun keyfini sürüyor, biz ise zahmetini çekiyoruz. Burada eziyetten öteki bir şey yok. Kazanan da aslında tüccar, biz burada bir şey kazanamıyoruz. El emeğimizi 40 liraya veriyoruz ancak hiçbir şey kazanamıyoruz. Dışarıdakiler fiyatlarımızı düşürüyor. Bazen ortacılar gelip bizden 40 liraya alıyor, 60 liraya satıyor. Yalnızca pazar günleri Eskişehir’e gidiyoruz, geri kalan vakitlerde buradayız. Erzak için Seyitgazi’ye gidiyoruz. Buradan Eskişehir’e kömür götürdüğümüzde, oradan erzak tedarik ediyoruz. Burada biraz su sorunumuz var, onun dışında pek problemimiz yok. Nisanda geliyoruz, eylül ayına kadar burada kalıyoruz. Bir oldukça güç oluyor. İş yaparken toz duman içinde kalıyoruz ancak buna da alıştık.
“15 GÜN BEKLİYORUZ, GECE GÜNDÜZ BAŞINDA DURUYORUZ”
Kömürün üretim sürecini anlatan 60 yaşındaki Sakıp Şen ise şunları söyledi:
Meşe odunu kamyonla, tırla geliyor. Yaklaşık 25 ton odun geliyor. Bunu 4-5 sefer elimizden geçiriyoruz. Ayırıyoruz, diziyoruz, kesiyoruz, samanlıyoruz, topraklıyoruz ve yakıyoruz. 15 gün bekliyoruz, gece gündüz başında duruyoruz. 15 gün sonra soğutuyoruz, sonra yavaş yavaş kuyuları açıyoruz. Kuyuların sistemi, eski sisteme nazaran daha âlâ. 5 yahut 6 ton odundan 1 ton kömür elde ediliyor. Yani koyduğun odunun hepsi kömür olmuyor. Hava koşulları uygun giderse 5’de 1, makus giderse 6’da 1 kömür çıkıyor. Adam bulamıyoruz. Adam bulsak beş ayda burada 100 ton kömür çıkarırız ancak biz fakat yarısını, yani ortalama 50 ton kömür çıkarabiliyoruz. Millet, piknik alanlarında bunun keyfini sürüyor. Bir de fiyatlar değerli diyor. Geliyorlar, 50 lira yüksek geliyor. Marketten aldığın kömür belirli, 2 kilosu zati 100 küsur lira, 160 lira. Kömür değil o. Marketten her gün alıyorsun. Bak, biz burada uğraşıyoruz, 24 saat bekliyoruz. Bunun yağmuru var, fırtınası var lakin sefasını onlar çekiyor. Onlar yakıyor, yalnızca ‘pıtır pıtır’ yelpazeliyor. Yüzde 50’si mangal yakmayı bile bilmiyor. Alıyorlar gidiyorlar, ‘Yakıyoruz’ diyorlar, habire yakıyorlar. O yakanlar bizim için âlâ müşteri. Bilen adam bizim için uygun müşteri değil. O hoş yakıyor, 10 kilo kömürü 2 ayda yakıyor. Öbürü 15 günde yakıyor. O, bizim için çok hoş müşteri. Ben onları gözlerinden öpüyorum.
